SANY “nhảy vọt số hóa – trí tuệ”: từ doanh nghiệp dẫn đầu ngành cơ khí trở thành công ty bản địa AI

Tạp chí China Economic Weekly phân tích chuyên sâu! SANY “nhảy vọt số hóa – trí tuệ”: từ doanh nghiệp dẫn đầu ngành cơ khí trở thành công ty bản địa AI.

“Trong 40 năm khởi nghiệp của SANY, nhận thức cốt lõi mà chúng tôi luôn kiên định là: đổi mới R&D chính là động lực số một. Vì vậy, đặt cược vào công nghệ và đầu tư cho nghiên cứu phát triển chính là nền tảng căn bản giúp SANY duy trì tăng trưởng chất lượng cao.”

Tại kỳ “Lễ hội Khoa học Công nghệ” lần thứ 15 của Tập đoàn SANY, ông Lý Hồng Vĩ – Phó Tổng giám đốc Tập đoàn, Tổng Giám đốc Khối Quản lý R&D – đã lý giải như vậy về mục tiêu ban đầu của sự kiện.

Tại cột mốc 40 năm thành lập mang tính then chốt, SANY đã chọn một “lễ hội công nghệ” như một tuyên ngôn chiến lược, đưa ra định vị mới cho mình: lấy mức đầu tư R&D trung bình hơn 6 tỷ NDT mỗi năm làm nền tảng, thúc đẩy toàn diện quá trình chuyển đổi sâu sắc từ nhà sản xuất máy móc công trình truyền thống sang “công ty robot” và “công ty AI bản địa”.

Trong bối cảnh ngành đang trải qua chu kỳ điều chỉnh và chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, SANY đang dùng sự chắc chắn của đầu tư đổi mới để vượt qua những bất định của thị trường.

Đón đầu “giai đoạn cửa sổ công nghệ siêu cấp”

Trong khu trưng bày đậm chất tương lai tại Lễ hội Khoa học Công nghệ của SANY, hơn 70 thành tựu công nghệ tiên tiến – từ máy xúc bánh lốp chạy điện, cụm máy rải – lu không người lái, đến microgrid và xe chữa cháy phun cao – không chỉ thể hiện nền tảng tích lũy suốt 40 năm, mà còn làm nổi bật định hướng chiến lược của doanh nghiệp trong bối cảnh phát triển phức tạp hiện nay.

Ông Lý Hồng Vĩ cho biết: “Hiện nay là ‘giai đoạn cửa sổ công nghệ siêu cấp’, khi cách mạng công nghệ và cách mạng năng lượng diễn ra đồng thời.” Theo ông, các cuộc cách mạng công nghệ chắc chắn sẽ mang lại những thay đổi lớn, kéo theo sự biến chuyển sâu sắc trong nhu cầu ngành và giá trị khách hàng.

“Để hỗ trợ giải quyết các bài toán công trình trọng điểm quốc gia và những thách thức năng lượng toàn cầu, cần phải nắm bắt các công nghệ cốt lõi có khả năng thay đổi hoàn toàn ngành thiết bị trong tương lai như năng lượng mới, điện hóa, trí tuệ hóa, không người lái và mô hình lớn (AI). Đây là hướng đi mà SANY bắt buộc phải đầu tư mạnh mẽ và nắm bắt bằng mọi giá – không phải lựa chọn, mà là nhiệm vụ bắt buộc.”

Theo giới thiệu, trong 5 năm qua, SANY đã đầu tư hơn 30 tỷ NDT cho R&D. Khoản đầu tư này mang lại hiệu quả rõ rệt: doanh nghiệp đã ra mắt hơn 1.000 sản phẩm mới, trong đó hơn một nửa hướng tới thị trường quốc tế, và phần lớn đều đạt vị trí dẫn đầu hoặc top đầu về thị phần.

Trở thành công ty robot và công ty AI bản địa

Tầm nhìn “trở thành một công ty robot, trở thành một công ty AI bản địa” mà ông Lý Hồng Vĩ đề cập chính là hình thái cuối cùng của chiến lược chuyển đổi “số hóa – trí tuệ hóa” của SANY. Song song với đó, việc triển khai sâu rộng toàn bộ chuỗi giá trị điện hóa chính là bước hiện thực hóa chiến lược “giảm phát thải carbon”.

Ông cho biết: “Điện hóa và trí tuệ hóa đã trở thành xu hướng phát triển rất rõ ràng, lần lượt tương ứng với cuộc cách mạng năng lượng và cách mạng AI trong ngành máy móc công trình.”

Trong “cuộc chiến điện hóa”, cạnh tranh không còn dừng ở cấp độ xe hoàn chỉnh mà đã đi sâu vào hệ sinh thái công nghệ “ba điện” cốt lõi (pin – truyền động điện – điều khiển điện). SANY đã bắt đầu triển khai từ năm 2019, đến năm 2025 doanh thu từ điện hóa đạt 23,5 tỷ NDT; các hệ thống cốt lõi “ba điện” đã đạt mức tự chủ 100%.

Tại kỳ Lễ hội Khoa học Công nghệ lần này, hàng loạt sản phẩm tiêu biểu đã được ra mắt như: máy xúc bánh lốp điện SY175EW, cần cẩu địa hình lai SAC2500E7PHEV và xe bơm bê tông hybrid thông minh đầu tiên trên thế giới.

Hiện nay, các thiết bị công trình tải trọng lớn ở nước ngoài vẫn chủ yếu sử dụng nhiên liệu truyền thống và chưa triển khai mạnh điện hóa. Theo ông Lý Hồng Vĩ, đây chính là cơ hội để ngành máy móc công trình Trung Quốc “đổi làn để vượt lên”. Việc trực tiếp áp dụng công nghệ điện hóa nhằm giải quyết bài toán công suất và tiêu hao năng lượng cho thiết bị tải trọng lớn chính là lợi thế của những người đi sau.

Đây là một “cuộc chạy đường dài” đòi hỏi sự kiên nhẫn. “Việc triển khai quy mô lớn điện hóa cho thiết bị công trình tải trọng lớn vẫn cần hơn 5 năm, đồng thời phải chứng minh cho khách hàng thấy điện hóa vượt trội hơn nhiên liệu truyền thống về hiệu suất và chi phí.”

Trong giai đoạn tới, SANY sẽ tập trung nâng cao tỷ lệ thâm nhập điện hóa, nghiên cứu các linh kiện cốt lõi cho thiết bị cỡ lớn, đồng thời đẩy mạnh xây dựng hệ sinh thái hạ tầng hỗ trợ điện hóa, hướng tới mô hình “nguồn – lưới – tải – lưu trữ – phương tiện” tích hợp.

Ở mảng trí tuệ hóa, những nỗ lực của SANY đã bước đầu mang lại kết quả. Năm 2025, cụm máy rải và lu không người lái đầu tiên trên thế giới với quy trình phối hợp toàn diện đã lập kỷ lục thi công liên tục 20 ngày không dừng trên tuyến cao tốc Bắc Kinh – Cáp Nhĩ Tân. Giải pháp cảng thông minh đồng bộ cũng đã hiện thực hóa vận hành tự động toàn diện, được triển khai tại nhiều cảng trong và ngoài nước.

“Các chức năng như hỗ trợ vận hành thông minh, hỗ trợ lái xe, hỗ trợ thi công… đã trở thành tiêu chuẩn hoặc tùy chọn phổ biến của máy móc công trình,” ông Lý Hồng Vĩ cho biết. Giai đoạn tiếp theo sẽ tập trung vào không người lái hoàn toàn, đặc biệt là “toàn bộ quy trình không người lái nhưng vẫn đảm bảo hiệu quả kinh tế cho khách hàng”. Trọng tâm của điều này nằm ở trí tuệ cụm (cluster intelligence) và sự phối hợp của nhiều tác nhân thông minh.

Tuy nhiên, con đường tiến tới tự động hóa hoàn toàn vẫn còn nhiều thách thức. Hiện nay, công nghệ không người lái vẫn đang ở giai đoạn đầu phát triển; dù đã có những ứng dụng thương mại quy mô nhỏ, nhưng vẫn tồn tại nhiều hạn chế. Để xử lý các điều kiện làm việc cực kỳ phức tạp và phi tiêu chuẩn, cần dựa vào các công nghệ như mô hình lớn (AI) và trí tuệ hiện thân, kết hợp phương pháp tiếp cận dựa trên dữ liệu để đạt được đột phá.

Hiện nay, SANY đã xác định “mỏ khai thác không người lái theo bộ giải pháp tổng thể” là một hướng chiến lược quan trọng. Từ thiết bị, giải pháp tổng thể đến hạ tầng số và hệ thống quản lý vận hành, doanh nghiệp đều đang triển khai toàn diện.

Dù là xây dựng hệ sinh thái điện hóa hay thúc đẩy trí tuệ hóa theo cụm, cốt lõi năng lực cạnh tranh trong tương lai đều hướng tới một sự thay đổi sâu sắc hơn. Yếu tố then chốt thúc đẩy hai trục công nghệ này tiến lên một cấp độ cao hơn chính là chiến lược “AI bản địa (AI-native)”.

Theo chuyên gia, điểm khác biệt căn bản của AI-native là coi AI như một hạ tầng nền tảng để định nghĩa và phát triển sản phẩm – giống như thiết bị cần điện và nước, mọi sản phẩm trong tương lai đều cần AI cung cấp năng lực cốt lõi. Trong khi đó, các nỗ lực điện hóa và trí tuệ hóa hiện nay chủ yếu vẫn dựa trên kiến trúc truyền thống, bằng cách “chồng thêm” công nghệ năng lượng mới, cảm biến mới và thuật toán mới để nâng cấp chức năng và hiệu suất.

Theo ông Lý Hồng Vĩ, quá trình chuyển đổi từ “bổ sung chức năng” sang “tái cấu trúc hệ thống” này sẽ là chìa khóa giúp SANY tiến hóa thành một công ty robot trong tương lai.

Đối mặt với những thách thức cốt lõi của chuyển đổi “số hóa – trí tuệ hóa”

Bất kỳ chiến lược công nghệ quy mô lớn nào cũng cần một hệ thống đổi mới vững chắc làm động lực. SANY đã khái quát “hạt nhân kích hoạt đổi mới” của mình thành “bốn cao”: đầu tư cao, tiêu chuẩn cao, khuyến khích cao và dung sai cao.

Tại Lễ hội Khoa học Công nghệ, ông Phó Vệ Trung – Thành viên Hội đồng quản trị Tập đoàn SANY – đã tiếp tục cô đọng 40 năm kinh nghiệm R&D thành “8 chìa khóa thành công”:

• Nhận thức cốt lõi đúng đắn

• Quyết tâm dám đầu tư lớn

• Bản lĩnh khuyến khích mạnh mẽ

• Kiên trì tiêu chuẩn cao

• Văn hóa chấp nhận thất bại

• Tư duy coi trọng nhân tài

• Phong cách “dấn thân trực tiếp”

• Áp dụng phương pháp khoa học

Trong đó, đầu tư lớn chính là nền tảng cho năng lực đổi mới. Ông Lý Hồng Vĩ cho biết: “Khoảng 5% doanh thu mỗi năm được dành cho R&D, với hơn 500 dự án nghiên cứu mỗi năm.” Đồng thời, doanh nghiệp đã thiết lập các trung tâm R&D toàn cầu tại châu Âu, Mỹ và Nhật Bản nhằm thu hút nhân tài hàng đầu thế giới.

Sự “dung sai cao” lại là yếu tố tạo nên bản lĩnh đổi mới. Theo ông Lý Hồng Vĩ, hoạt động R&D luôn tiềm ẩn rủi ro và khả năng thất bại: “SANY chưa bao giờ xử phạt bất kỳ nhân viên R&D nào vì sai sót trong dự án; thậm chí với các dự án có độ khó, rủi ro và thách thức cao, còn không áp dụng đánh giá KPI.”

Văn hóa đổi mới này đã được minh chứng rõ nét tại lễ trao giải trong khuôn khổ Lễ hội Khoa học Công nghệ của SANY: 71 cá nhân xuất sắc và 68 dự án tiêu biểu đã được trao tổng giá trị giải thưởng lên tới 16,19 triệu NDT; đồng thời, 10 khối kinh doanh gồm máy móc hạng nặng, cẩu, thiết bị lớn, xúc lật, bơm – đường ống, máy cảng, xe tải hạng nặng, xe công trình, truyền động và thiết bị năng lượng đã cùng giành “Giải thưởng lợi nhuận gia tăng từ dự án R&D” với tổng trị giá lên tới 25,75 triệu NDT.

Bên cạnh đó, SANY còn xây dựng quy trình phát triển sản phẩm IPD hoàn chỉnh cùng cơ chế “nghiên cứu một thế hệ – dự trữ một thế hệ – phát triển một thế hệ” triển khai song song ba lớp, giúp đổi mới sáng tạo chuyển từ những khoảnh khắc ngẫu hứng thành năng lực tổ chức có thể dự đoán và duy trì bền vững.

Ở tầm sâu hơn, quá trình chuyển đổi của SANY đã vượt ra khỏi phạm vi của một nhà sản xuất thiết bị đơn thuần, tiến tới tái cấu trúc cả hệ sinh thái kinh doanh. Những giải pháp được trưng bày tại sự kiện như “giải pháp mỏ xanh toàn quy trình” (bao gồm xe ben mỏ điện SET320S, máy xúc điện kéo cáp SY1350E…) hay “giải pháp microgrid SANY” chính là minh chứng mới nhất.

Điều này cho thấy, SANY không chỉ cung cấp các sản phẩm đơn lẻ như máy xúc hay xe ben mỏ, mà đang chuyển sang cung cấp trọn bộ giải pháp tích hợp gồm “điện hóa thiết bị – năng lượng sạch – vận hành thông minh”. Từ đó, các mô hình kinh doanh mới như “khoán năng lực vận tải” cũng dần hình thành, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ từ “nhà sản xuất thiết bị” sang “nhà cung cấp giải pháp toàn chuỗi ngành”.

Đồng thời, SANY đang chuyển mình từ “doanh nghiệp dẫn đầu ngành” sang vai trò “nhà tổ chức hệ sinh thái”, thúc đẩy đổi mới phối hợp trong toàn chuỗi giá trị.

Ông Lý Hồng Vĩ cho rằng, đổi mới trong tương lai chắc chắn sẽ là đổi mới cấp hệ sinh thái, với mô hình R&D mở và sự hợp tác chặt chẽ giữa các mắt xích trong chuỗi ngành. “SANY có hàng trăm, hàng nghìn đối tác – từ khách hàng lớn, nhà cung cấp chiến lược đến các viện nghiên cứu hàng đầu thế giới – và chúng tôi đã xây dựng mô hình hợp tác đổi mới dựa trên niềm tin lâu dài và cùng có lợi.”

Một trong những thách thức cốt lõi của quá trình chuyển đổi “số hóa – trí tuệ hóa” là thiếu dữ liệu kịch bản chất lượng cao. Theo ông Lý Hồng Vĩ, trước đây dữ liệu trong ngành máy công trình chủ yếu là dữ liệu giám sát trạng thái, trong khi tự động hóa không người lái đòi hỏi lượng dữ liệu khổng lồ về quy trình vận hành liên tục và các kịch bản “đuôi dài” (long-tail scenarios). “Trong 5 năm tới, trọng tâm của ‘không người lái’ chính là giải quyết bài toán dữ liệu.”

Ông cũng cho biết: “Trong 5 năm tới, cường độ đầu tư R&D của SANY sẽ tiếp tục gia tăng, đặc biệt tập trung vào các lĩnh vực như linh kiện cốt lõi cho điện hóa, trí tuệ hỗ trợ, thi công không người lái, nền tảng số và thiết bị mỏ đồng bộ. Mục tiêu là cơ bản hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm thông minh và hiện thực hóa ứng dụng thương mại quy mô lớn.”