Đang tải...
Đang tải...
Đối tượng: Người vận hành máy xúc, máy xúc lật và thiết bị công trình
Mục tiêu: Sạch – Gọn – An toàn – Phát hiện bất thường sớm – Sẵn sàng cho ca tiếp theo
Nguyên tắc: Người lái máy chuyên nghiệp không chỉ vận hành máy tốt, mà còn có trách nhiệm trả lại chiếc máy trong tình trạng sạch sẽ, an toàn và sẵn sàng làm việc.
Trước khi vệ sinh:
☐ Đưa máy về khu vực đỗ quy định.
☐ Đỗ trên nền ổn định, hạn chế dốc hoặc khu vực có nguy cơ sạt lở.
☐ Hạ gầu/công tác cụ xuống đất theo hướng dẫn vận hành.
☐ Đưa các cơ cấu điều khiển về trạng thái an toàn.
☐ Thực hiện quy trình dừng máy theo hướng dẫn của nhà sản xuất.
☐ Đi một vòng quanh máy để quan sát bất thường.
Đặc biệt chú ý:
☐ Có dấu hiệu rò rỉ dầu thủy lực không?
☐ Có rò rỉ nhiên liệu không?
☐ Có rò rỉ nước làm mát hoặc chất lỏng khác không?
☐ Ống mềm có bị cọ xát, nứt hoặc hư hỏng không?
☐ Gầm máy/lốp/xích có dấu hiệu bất thường không?
☐ Gầu, răng gầu, chốt và các kết cấu chính có hư hỏng không?
Nếu phát hiện rò rỉ hoặc hư hỏng bất thường: không chỉ lau sạch rồi bỏ qua. Phải ghi nhận và báo cho người phụ trách/kỹ thuật theo quy trình của đơn vị.
Cabin là nơi làm việc trực tiếp của người vận hành và nên được coi như khu vực làm việc cá nhân.
☐ Chai nước.
☐ Cốc/hộp đồ uống.
☐ Túi nilon.
☐ Bao bì thực phẩm.
☐ Giấy, khăn giấy.
☐ Vật dụng không cần thiết.
Không để rác tích tụ qua nhiều ca làm việc.
☐ Lau ghế lái khi cần.
☐ Lau tay vịn và khu vực thường xuyên tiếp xúc.
☐ Làm sạch cần điều khiển/joystick phù hợp với hướng dẫn vệ sinh thiết bị.
☐ Lau bảng điều khiển và màn hình bằng vật liệu phù hợp.
☐ Làm sạch sàn cabin.
☐ Loại bỏ đất, cát, bùn bám vào giày mang vào cabin.
☐ Giữ kính trước, kính bên và gương sạch để bảo đảm tầm nhìn.
☐ Dây an toàn hoạt động bình thường.
☐ Cửa cabin đóng/mở bình thường.
☐ Kính và gương không có hư hỏng ảnh hưởng quan sát.
☐ Không để chai lọ hoặc vật dụng có thể lăn vào khu vực bàn đạp.
☐ Không để dụng cụ nặng, vật sắc nhọn tự do trong cabin.
Tiêu chuẩn cuối ca: cabin sạch, không rác, không có vật cản trở thao tác và sẵn sàng cho người vận hành tiếp theo.
Không yêu cầu máy công trình lúc nào cũng sạch như xe mới.
Máy làm việc ở mỏ đá, công trường san lấp hay khu vực bùn đất chắc chắn sẽ bẩn.
Mục tiêu là loại bỏ chất bẩn có thể ảnh hưởng đến kiểm tra, an toàn, tản nhiệt và bảo dưỡng, đồng thời duy trì hình ảnh chuyên nghiệp.
☐ Loại bỏ bùn đất tích tụ quá nhiều ở khu vực gầm.
☐ Kiểm tra và làm sạch đất đá mắc ở xích/gầm khi cần và khi an toàn.
☐ Làm sạch bậc lên xuống.
☐ Làm sạch tay vịn.
☐ Không để dầu mỡ khiến bề mặt bước chân trơn trượt.
☐ Làm sạch khu vực cần quan sát để kiểm tra rò rỉ.
☐ Kiểm tra khu vực két tản nhiệt theo hướng dẫn bảo dưỡng.
☐ Không để rác, túi nilon hoặc vật liệu dễ cháy tích tụ quanh các khu vực nóng.
Lưu ý: Không đưa tay/chân vào cơ cấu chuyển động hoặc khu vực có nguy cơ kẹp. Việc vệ sinh, mở nắp và tiếp cận khoang máy phải tuân thủ hướng dẫn an toàn của từng model.
Đây là phần đặc biệt quan trọng đối với tính chuyên nghiệp của bãi máy và xưởng dịch vụ.
Không làm theo cách: Dầu chảy → lấy đất/cát phủ lên → bỏ đó.
Nên thực hiện theo quy trình của đơn vị: Phát hiện → Cảnh báo/cô lập khu vực → Ngăn dầu tiếp tục phát tán nếu có thể thực hiện an toàn → Thu gom → Làm sạch → Báo cáo nguyên nhân.
☐ Xác định vị trí có dấu hiệu rò rỉ.
☐ Báo người phụ trách khi vượt phạm vi xử lý của người vận hành.
☐ Sử dụng vật liệu/kit xử lý tràn đổ phù hợp nếu được trang bị và đã được hướng dẫn.
☐ Thu gom vật liệu đã nhiễm dầu vào nơi chứa quy định.
☐ Không xả dầu xuống đất, cống thoát nước hoặc nguồn nước.
☐ Ghi nhận sự cố để kiểm tra kỹ thuật.
☐ Lau sạch đầu bơm và vị trí cần thiết trước khi thực hiện.
☐ Bơm theo tiêu chuẩn bảo dưỡng của máy.
☐ Lau lượng mỡ dư khi phù hợp.
☐ Không vứt giẻ lau dính dầu mỡ xuống nền.
☐ Thu gom vật liệu nhiễm dầu/mỡ đúng nơi quy định.
Bãi máy nên bố trí tối thiểu các vị trí thu gom riêng và có nhãn rõ ràng phù hợp với quy định của đơn vị.
Ví dụ:
Rác sinh hoạt
Chai nước, giấy, bao bì thực phẩm và các loại rác thông thường.
Vật liệu nhiễm dầu
Giẻ lau dầu, vật liệu thấm dầu và vật tư tương tự.
Dầu/chất lỏng thải
Được chứa trong dụng cụ chuyên dụng theo quy trình của đơn vị.
Phụ tùng/vật tư đã thay
Lọc cũ, gioăng, phớt, chi tiết hỏng và vật tư bảo dưỡng khác được chuyển về khu vực quy định.
Không để tất cả các loại chất thải vào chung một thùng nếu quy định môi trường hoặc quy trình của đơn vị yêu cầu phân loại riêng.
Người vận hành dành khoảng vài phút đi một vòng quanh máy.
☐ Không còn rác.
☐ Sàn cabin gọn sạch.
☐ Kính/gương đủ sạch để quan sát.
☐ Không có vật dụng gây cản trở điều khiển.
☐ Không phát hiện rò rỉ mới chưa báo cáo.
☐ Bậc lên xuống không trơn trượt.
☐ Không có rác mắc trên máy.
☐ Không có bùn đất tích tụ bất thường tại vị trí quan trọng.
☐ Không có vật lạ mắc nghiêm trọng.
☐ Không phát hiện dấu hiệu hư hỏng rõ ràng.
☐ Không có dầu/chất lỏng chảy xuống nền mà chưa được xử lý hoặc báo cáo.
☐ Không còn chai nước, bao bì hoặc rác do mình tạo ra.
☐ Không để giẻ lau dầu dưới đất.
☐ Không để dụng cụ bỏ quên quanh máy.
☐ Không để dầu mỡ hoặc chất thải chưa được xử lý theo quy định.
Vệ sinh không chỉ để chiếc máy đẹp hơn.
Một chiếc máy sạch giúp việc kiểm tra bất thường dễ hơn.
Sau mỗi ca nên ghi:
Ngày: __________
Model: __________
Số máy/ID: __________
Giờ máy: __________ h
Người vận hành: __________
Công việc trong ca: __________
Tình trạng:
☐ Bình thường
☐ Có rò rỉ
☐ Có tiếng động bất thường
☐ Có cảnh báo trên màn hình
☐ Có hư hỏng kết cấu
☐ Có vấn đề về lốp/gầm/xích
☐ Cần kiểm tra kỹ thuật
Mô tả bất thường:
Vị trí:
Đã báo cho:
Thời gian báo:
Nếu máy vận hành nhiều ca liên tục, người nhận máy không nên chỉ nhận chìa khóa.
Người giao và người nhận nên kiểm tra nhanh cùng nhau:
1. Giờ máy
→ Xác nhận số giờ hiện tại.
2. Nhiên liệu/năng lượng
→ Kiểm tra mức cần thiết cho ca tiếp theo theo quy định vận hành.
3. Cảnh báo
→ Có mã lỗi hoặc cảnh báo nào xuất hiện trong ca trước?
4. Rò rỉ
→ Có vị trí nào đang theo dõi?
5. Hư hỏng
→ Gầu, răng gầu, lốp/xích, đèn, kính, gương hoặc bộ công tác có vấn đề gì?
6. Vệ sinh
→ Cabin và khu vực vận hành đã được trả lại gọn sạch?
7. Công việc cần theo dõi
→ Ca tiếp theo cần chú ý điều gì?
Nguyên tắc:
Người nhận máy phải biết rõ tình trạng máy mình chuẩn bị vận hành.
☐ 1. Máy đã đỗ đúng vị trí và ở trạng thái an toàn.
☐ 2. Cabin không còn rác.
☐ 3. Sàn, kính, gương và khu vực điều khiển đủ sạch.
☐ 4. Bậc lên xuống và tay vịn sạch, không trơn trượt.
☐ 5. Không có rác hoặc vật liệu bất thường mắc trên máy.
☐ 6. Kiểm tra dấu hiệu rò rỉ dầu, nhiên liệu và nước làm mát.
☐ 7. Dầu/mỡ tràn đổ đã được xử lý hoặc báo cáo đúng quy trình.
☐ 8. Giẻ lau, vật liệu nhiễm dầu và chất thải đã được thu gom đúng nơi.
☐ 9. Bất thường của máy đã được ghi nhận và báo cáo.
☐ 10. Máy đã sẵn sàng để bàn giao cho ca tiếp theo.
Kết quả cuối ca:
☐ ĐẠT – Sẵn sàng bàn giao
☐ CẦN XỬ LÝ – Chưa bàn giao
Người vận hành: __________
Thời gian: ____ / ____ / ______ :
Có thể rút toàn bộ quy trình thành một nguyên tắc rất dễ nhớ:
Cabin sạch, bậc lên xuống sạch, không để rác và dầu mỡ tồn đọng không cần thiết.
Không bỏ lại rác, giẻ dầu, dầu thải hoặc vật tư sau khi hoàn thành công việc.
Kiểm tra máy, ghi nhận bất thường và bàn giao đầy đủ.
Giữ máy sạch không chỉ nhằm tạo hình ảnh đẹp. Khi vệ sinh và kiểm tra trở thành thói quen cuối ca, người vận hành có cơ hội phát hiện sớm:
dầu bắt đầu rò rỉ;
ống thủy lực có dấu hiệu bất thường;
bulông hoặc chi tiết bị lỏng;
đất đá tích tụ tại vị trí không nên có;
bậc lên xuống trơn trượt;
kính/gương ảnh hưởng tầm nhìn;
các hư hỏng mới phát sinh trong ca.
Vì vậy, có thể coi: VỆ SINH → QUAN SÁT → PHÁT HIỆN → BÁO CÁO → XỬ LÝ là một chu trình hỗ trợ công tác vận hành và bảo dưỡng.
Không bàn giao sự bừa bộn của ca mình cho người của ca sau.
Người lái máy chuyên nghiệp không được đánh giá chỉ bằng khả năng đào nhanh, xúc khỏe hay đạt năng suất cao.
Sự chuyên nghiệp còn thể hiện ở cách người vận hành chăm sóc chiếc máy, giữ gìn nơi làm việc, phát hiện bất thường và bàn giao thiết bị cho đồng nghiệp.
Máy sạch hơn – Khu vực sạch hơn – Bất thường được ghi nhận – Ca sau sẵn sàng làm việc.
Tác giả: Trần Việt An – Chuyên gia thiết bị máy công trình & tư vấn SANY tại Việt Nam
Đơn vị xuất bản: SANYGlobal.vn
Chuyên mục: Kiến thức vận hành & bảo dưỡng máy công trình
Ngày cập nhật: 07/10/2026
Nội dung được biên soạn từ kinh nghiệm thực tế của tác giả trong quá trình làm việc với máy công trình, tiếp xúc với khách hàng, người vận hành, kỹ thuật viên và các bãi máy/công trường tại Việt Nam.
Các nguyên tắc về giữ gìn nơi làm việc sạch sẽ cũng được đúc kết từ những lần tác giả trực tiếp tham quan nhà máy, dây chuyền sản xuất và môi trường làm việc của SANY tại Trung Quốc.
Qua thực tế, chúng tôi nhận thấy vệ sinh máy không chỉ liên quan đến hình ảnh chuyên nghiệp. Việc làm sạch kết hợp quan sát máy thường xuyên còn tạo điều kiện để người vận hành nhận biết sớm các dấu hiệu bất thường như rò rỉ chất lỏng, hư hỏng bên ngoài, đất đá tích tụ hoặc các yếu tố có thể ảnh hưởng đến an toàn vận hành.
Checklist trong bài được xây dựng theo chu trình thực hành: Dừng máy an toàn → Kiểm tra → Vệ sinh → Thu gom chất thải → Quan sát bất thường → Ghi nhận → Bàn giao ca
Mục tiêu là tạo một quy trình đơn giản để người vận hành có thể hình thành thói quen thực hiện sau mỗi ca làm việc.
Nội dung tập trung vào bốn nguyên tắc:
1. An toàn: Không thực hiện vệ sinh tại khu vực nguy hiểm hoặc khi thiết bị chưa ở trạng thái an toàn.
2. Sạch sẽ: Cabin, bậc lên xuống, khu vực vận hành và nơi đỗ máy được giữ gọn sạch.
3. Phát hiện sớm: Kết hợp vệ sinh với quan sát các dấu hiệu rò rỉ, hư hỏng hoặc bất thường.
4. Trách nhiệm: Không để rác, dầu mỡ, dụng cụ hoặc vấn đề của ca mình trở thành công việc của người vận hành ca sau.
Checklist có thể tham khảo cho máy xúc đào, máy xúc lật và nhiều loại thiết bị công trình tương tự. Tuy nhiên, mỗi model máy có cấu tạo, quy trình dừng máy, vị trí kiểm tra và yêu cầu bảo dưỡng khác nhau. Người vận hành cần ưu tiên hướng dẫn trong Operation & Maintenance Manual, quy định an toàn của nhà sản xuất và quy trình của đơn vị sở hữu thiết bị.
Dầu thải, vật liệu nhiễm dầu, lọc đã qua sử dụng, ắc quy và các loại chất thải phát sinh trong quá trình vận hành/bảo dưỡng cần được thu gom, lưu giữ và xử lý theo quy định của doanh nghiệp và quy định môi trường áp dụng tại địa phương. Không xả dầu, nhiên liệu hoặc chất lỏng của máy trực tiếp xuống đất, hệ thống thoát nước hoặc nguồn nước.
SANYGlobal.vn là nền tảng thông tin, kiến thức và tư vấn thiết bị máy công trình SANY tại Việt Nam. Checklist này là nội dung hướng dẫn do SANYGlobal.vn biên soạn, không phải tài liệu Operation & Maintenance Manual chính thức của SANY và không thay thế hướng dẫn kỹ thuật, hướng dẫn an toàn hoặc quy trình bảo dưỡng của nhà sản xuất.
Khi có khác biệt giữa nội dung bài viết và tài liệu kỹ thuật áp dụng cho model cụ thể, tài liệu chính thức của nhà sản xuất và quy định an toàn tại nơi làm việc phải được ưu tiên.
Nội dung có thể được cập nhật khi có thêm kinh nghiệm thực tế, tài liệu kỹ thuật mới hoặc thay đổi liên quan đến quy trình vận hành, an toàn và quản lý chất thải.
Nếu phát hiện thông tin chưa chính xác hoặc cần bổ sung, độc giả có thể liên hệ SANYGlobal.vn để nội dung được kiểm tra và cập nhật.
Quan điểm của SANYGlobal.vn: Một người vận hành chuyên nghiệp không chỉ biết điều khiển máy đạt năng suất. Sự chuyên nghiệp còn thể hiện ở cách họ chăm sóc thiết bị, giữ gìn nơi làm việc, phát hiện bất thường và bàn giao một chiếc máy an toàn, sạch sẽ cho ca tiếp theo.
Kiểm tra và đăng ký bảo dưỡng máy xúc SANY SY245H
Chăm sóc thiết bị SANY sau bàn giao – Giữ máy bền, giữ niềm tin khách hàng
Đặt mua phụ tùng máy xúc SANY | Tra mã & nhận báo giá
Đăng ký bảo dưỡng máy xúc SANY online | 50–6.000 giờ
Chính Sách Bảo Hành Máy Xúc SANY: Bảng Tra Cứu Chi Tiết 2026
Bảo hành máy lu SANY bao lâu? Chi tiết từng bộ phận
