Doanh nghiệp kiếm tiền từ ESG bằng cách nào?

Doanh nghiệp kiếm tiền từ ESG bằng cách nào?

Khi ESG dần trở thành yêu cầu bắt buộc của thị trường, nhiều doanh nghiệp Việt Nam đứng trước bài toán lớn hơn: Làm thế nào để khoản đầu tư cho ESG tạo ra giá trị kinh doanh? Cách doanh nghiệp kiếm tiền từ ESG: giảm chi phí, tăng doanh thu, thu hút vốn và nâng cao giá trị thương hiệu bền vững.

Nếu như trước đây ESG chủ yếu xuất hiện ở các tập đoàn đa quốc gia hoặc doanh nghiệp niêm yết, thì nay nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng bắt đầu chịu tác động từ các yêu cầu của khách hàng, nhà đầu tư và thị trường xuất khẩu. Triển khai ESG là câu chuyện được không ít doanh nghiệp đặt thành nhiệm vụ mang tính chất sống còn, trong bối cảnh hội nhập. 

Xu hướng này ngày càng rõ nét khi nhiều quốc gia và khu vực siết chặt các quy định liên quan đến phát triển bền vững. Từ năm 2026, Liên minh châu Âu (EU) bắt đầu áp dụng giai đoạn vận hành của Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM), đồng thời các yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, phát thải và minh bạch chuỗi cung ứng cũng ngày càng phổ biến trong hoạt động thương mại quốc tế.

Theo Bộ Công Thương, những thay đổi này sẽ tác động trực tiếp đến nhiều ngành xuất khẩu chủ lực của Việt Nam như thép, nhôm, xi măng, phân bón và trong tương lai có thể mở rộng sang các lĩnh vực khác.

Ở trong nước, Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và nhiều chương trình thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, sử dụng năng lượng hiệu quả, giảm phát thải khí nhà kính. Điều này cho thấy ESG không còn là xu hướng mang tính tự nguyện mà đang dần trở thành một phần trong môi trường kinh doanh mới.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi lớn đối với nhiều doanh nghiệp không còn là có triển khai ESG hay không, mà là làm thế nào để ESG trở thành động lực nâng cao năng lực cạnh tranh, thay vì chỉ là một khoản chi phí phát sinh.

HỎI – ĐÁP VỚI CHUYÊN GIA

Câu hỏi:

Nhiều doanh nghiệp Việt Nam triển khai ESG vì yêu cầu của khách hàng, nhà đầu tư hoặc quy định pháp lý. Theo ông, doanh nghiệp cần bắt đầu từ đâu để ESG không chỉ là chi phí tuân thủ mà thực sự tạo ra giá trị kinh doanh?

Ông Jason Martin Lusk, Nhà sáng lập kiêm Đối tác điều hành, Clickable Impact Consulting Group:

Muốn biến ESG thành lợi thế kinh doanh, trước hết doanh nghiệp cần hiểu điều gì đang thúc đẩy ESG.

Nhiều người nhìn ESG như một bộ tiêu chuẩn về môi trường, xã hội và quản trị. Theo tôi, ESG còn là một hệ thống khuyến khích mà các chính phủ trên thế giới xây dựng để huy động khu vực tư nhân cùng tham gia giải quyết các mục tiêu phát triển bền vững.

Lý do rất rõ ràng. Riêng các quốc gia đang phát triển hiện thiếu khoảng 4.000 tỷ USD mỗi năm để đạt được các Mục tiêu Phát triển Bền vững (SDGs). Các chính phủ không đủ nguồn lực để tự lấp đầy khoảng trống tài chính này, nên họ phải tạo ra những cơ chế khuyến khích để doanh nghiệp đầu tư nhiều hơn vào các lĩnh vực mang lại lợi ích chung, như giảm phát thải carbon hay thúc đẩy bình đẳng giới.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, điều này càng trở nên quan trọng vì chúng ta đang tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu. Doanh nghiệp không chỉ chịu tác động từ các chính sách trong nước mà còn phải đáp ứng yêu cầu từ chính phủ các thị trường xuất khẩu, nhà đầu tư và khách hàng quốc tế.

Tôi thường ví ESG với câu chuyện "củ cà rốt và cây gậy". Muốn một con thỏ chạy nhanh hơn, bạn có thể thưởng cho nó một củ cà rốt hoặc dùng cây gậy để buộc nó phải chạy.

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của Liên minh châu Âu (EU) là một ví dụ điển hình của "cây gậy". Cơ chế này yêu cầu các doanh nghiệp xuất khẩu thép, nhôm và xi măng của Việt Nam phải thực hiện các nghĩa vụ báo cáo. Trong tương lai, CBAM cũng sẽ làm tăng chi phí đối với các nhà nhập khẩu châu Âu khi mua hàng có cường độ phát thải cao, từ đó thúc đẩy họ chuyển sang các nhà cung cấp có lượng phát thải carbon thấp hơn.

Vì vậy, khi xây dựng chiến lược ESG, doanh nghiệp trước tiên phải đáp ứng những "cây gậy", tức là các yêu cầu về tuân thủ và báo cáo.

Tuy nhiên, ESG không chỉ có những quy định bắt buộc. Doanh nghiệp cũng cần chủ động tìm kiếm những "củ cà rốt". Thay vì hỏi "Làm ESG để được gì?", hãy đặt câu hỏi: Chúng ta có thể đầu tư vào những sáng kiến nào vừa cải thiện hiệu quả về môi trường, xã hội và quản trị, vừa giúp doanh nghiệp tăng lợi nhuận? Đồng thời, có chính sách ưu đãi hay cơ chế hỗ trợ nào có thể giúp giảm chi phí đầu tư hoặc nâng cao hiệu quả của những khoản đầu tư đó?

Thực tế có rất nhiều cơ hội. Áp dụng mô hình kinh tế tuần hoàn để giảm tiêu hao nguyên vật liệu, nước và năng lượng sẽ giúp tiết kiệm chi phí. Mở rộng cơ hội việc làm cho phụ nữ và nhóm lao động có thu nhập thấp có thể nâng cao hiệu quả nguồn nhân lực. Bổ nhiệm thành viên hội đồng quản trị độc lập giúp cải thiện chất lượng quản trị và ra quyết định.

Những sáng kiến phù hợp với ESG còn có thể tạo lợi thế cạnh tranh, giúp doanh nghiệp đủ điều kiện tiếp cận các chương trình hỗ trợ của Chính phủ, giảm chi phí vốn hoặc hạn chế rủi ro đầu tư.

Tất nhiên, không có một chiến lược ESG chung cho mọi doanh nghiệp. Mỗi doanh nghiệp sẽ có lộ trình và thứ tự ưu tiên khác nhau, tùy thuộc vào ngành nghề, thị trường và mục tiêu kinh doanh. Điều quan trọng là phải nghiên cứu kỹ thị trường, hiểu các động lực chính sách và lựa chọn những sáng kiến ESG vừa tạo ra giá trị bền vững, vừa cải thiện hiệu quả kinh doanh.

ESG không phải là hoạt động từ thiện, cũng không phải chỉ làm điều đúng đắn vì trách nhiệm. Về bản chất, ESG là một chiến lược kinh doanh hợp lý: Doanh nghiệp cần biết tận dụng những cơ hội mà thị trường và chính sách tạo ra, đồng thời chủ động đáp ứng các yêu cầu ngày càng chặt chẽ về tuân thủ.

🟢 H2: ESG là gì và doanh nghiệp kiếm tiền từ ESG như thế nào?

❓ ESG là gì và tại sao doanh nghiệp có thể kiếm tiền từ ESG?

ESG là bộ tiêu chí gồm môi trường, xã hội và quản trị dùng để đánh giá mức độ bền vững của doanh nghiệp . Khi áp dụng đúng, ESG giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí, tăng doanh thu và thu hút đầu tư.

❓ Doanh nghiệp kiếm tiền từ ESG bằng cách nào trong thực tế?

Doanh nghiệp có thể kiếm tiền từ ESG thông qua tiết kiệm chi phí vận hành, tiếp cận nguồn vốn rẻ và tăng doanh thu từ thị trường xanh .

🟢 H2: ESG giúp giảm chi phí và tăng lợi nhuận ra sao?

❓ ESG giúp doanh nghiệp giảm chi phí vận hành như thế nào?

ESG giúp tối ưu năng lượng, giảm tiêu hao nhiên liệu và hạn chế lãng phí trong sản xuất, từ đó giảm chi phí trực tiếp.

❓ Áp dụng ESG có thực sự tăng lợi nhuận không?

Nhiều doanh nghiệp ghi nhận ESG có thể tăng doanh thu 2–3 lần khi được triển khai đúng chiến lược .

❓ Vì sao ESG lại giúp doanh nghiệp tiết kiệm tiền ngay từ nội bộ?

Trước khi kiếm tiền bên ngoài, ESG giúp doanh nghiệp giảm thất thoát chi phí và tối ưu nguồn lực nội bộ .

🟢 H2: ESG giúp doanh nghiệp tiếp cận vốn và đầu tư như thế nào?

❓ ESG có giúp doanh nghiệp dễ vay vốn hơn không?

Doanh nghiệp có ESG tốt dễ tiếp cận vốn với lãi suất thấp hơn vì được đánh giá rủi ro thấp.

❓ Vì sao nhà đầu tư ưu tiên doanh nghiệp có ESG?

ESG giúp nhà đầu tư đánh giá tính bền vững và rủi ro dài hạn của doanh nghiệp.

❓ ESG có giúp doanh nghiệp gọi vốn quốc tế không?

Có, ESG là tiêu chuẩn quan trọng để tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu và gọi vốn quốc tế .

🟢 H2: ESG giúp tăng doanh thu và mở rộng thị trường

❓ ESG giúp doanh nghiệp tăng doanh thu như thế nào?

ESG giúp doanh nghiệp tiếp cận khách hàng mới, đặc biệt là thị trường xuất khẩu yêu cầu tiêu chuẩn xanh.

❓ Doanh nghiệp xây dựng có thể kiếm tiền từ ESG bằng cách nào?

Thông qua sử dụng thiết bị tiết kiệm nhiên liệu, giảm phát thải và tối ưu công trường.

❓ ESG có giúp doanh nghiệp trúng thầu dự án lớn không?

Có, nhiều dự án quốc tế yêu cầu tiêu chí ESG là điều kiện bắt buộc.

🟢 H2: ESG trong ngành xây dựng – cơ hội kiếm tiền thực tế

❓ ESG giúp giảm chi phí máy móc công trình như thế nào?

Máy móc tiết kiệm nhiên liệu và tự động hóa giúp giảm chi phí vận hành đáng kể.

❓ ESG có liên quan gì đến công nghệ xây dựng thông minh?

ESG thúc đẩy ứng dụng AI, IoT và dữ liệu để tối ưu hiệu suất công trình.

❓ Doanh nghiệp xây dựng nhỏ có thể áp dụng ESG không?

Có, ESG không chỉ dành cho tập đoàn lớn mà cả SME cũng có thể triển khai từng bước .

🟢 H2: ESG và lợi thế cạnh tranh dài hạn

❓ ESG giúp doanh nghiệp xây dựng thương hiệu như thế nào?

Doanh nghiệp ESG tốt sẽ được đánh giá cao về uy tín và trách nhiệm xã hội.

❓ ESG có giúp giữ chân khách hàng không?

Có, khách hàng ngày càng ưu tiên doanh nghiệp bền vững và minh bạch.

❓ ESG có giúp giảm rủi ro kinh doanh không?

Có, ESG giúp kiểm soát rủi ro môi trường, pháp lý và vận hành.

🟢 H2: Những hiểu lầm phổ biến về ESG

❓ ESG có phải chỉ là chi phí không?

Không, ESG là khoản đầu tư mang lại lợi nhuận dài hạn nếu triển khai đúng.

❓ ESG có bắt buộc tại Việt Nam không?

Chưa bắt buộc hoàn toàn nhưng đang trở thành tiêu chuẩn để cạnh tranh.

❓ ESG có khó triển khai không?

Không, doanh nghiệp có thể bắt đầu từ các bước cơ bản như tiết kiệm năng lượng và minh bạch quản trị .

🟢 H2: Cách bắt đầu ESG để tạo lợi nhuận nhanh nhất

❓ Doanh nghiệp nên bắt đầu ESG từ đâu để có lợi nhuận nhanh?

Bắt đầu từ việc giảm chi phí vận hành như tiết kiệm nhiên liệu và tối ưu quy trình.

❓ ESG cần bao lâu để thấy hiệu quả tài chính?

Thông thường từ 6–24 tháng tùy mức độ triển khai.

❓ Chiến lược ESG nào hiệu quả nhất trong ngành xây dựng?

Tập trung vào thiết bị tiết kiệm nhiên liệu, tự động hóa và quản lý dữ liệu.

🟢 H2: Xu hướng ESG tại Việt Nam

❓ ESG sẽ ảnh hưởng thế nào đến doanh nghiệp trong 5 năm tới?

ESG sẽ trở thành tiêu chuẩn bắt buộc nếu doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển.

❓ Ngành xây dựng Việt Nam có bắt buộc ESG không?

Đang dần bắt buộc thông qua quy định môi trường và yêu cầu dự án quốc tế.

❓ Doanh nghiệp không áp dụng ESG sẽ gặp rủi ro gì?

Mất cơ hội đầu tư, khó trúng thầu và chi phí vận hành cao hơn.