Đang tải...
Đang tải...
Có một điều khá thú vị về người Việt Nam: chúng ta vốn không phải dân tộc quá thích đi bộ. Đi đâu cũng muốn có xe, vào trung tâm thương mại tìm chỗ gửi xe gần cửa, ra sân bay thì mong có thang cuốn, thang máy, xe điện… càng ít phải đi càng tốt.
Thế nhưng, mỗi lần đặt chân đến Sân bay quốc tế Phố Đông Thượng Hải, tôi lại có một trải nghiệm hoàn toàn khác. Sân bay rộng đến mức có những hành trình trong nội bộ nhà ga khiến hành khách phải đi bộ vài kilomet. Có chuyến tôi ước tính phải đi khoảng 5–7 km từ khu vực này sang khu vực khác.
Và điều thú vị là… tôi lại thấy khá thoải mái.
Tôi đã đến sân bay Phố Đông hai lần.
Hai lần không cách nhau quá xa, nhưng cảm giác lại giống như đang chứng kiến hai phiên bản khác nhau của cùng một sân bay.
Lần đầu tiên, tôi được đi tàu điện trong sân bay.
Tôi nhớ cảm giác khá thú vị khi từ nhà ga này sang khu vực khác mà không cần phải đi bộ quá nhiều. Hệ thống giao thông nội bộ được tổ chức khoa học, hành khách chỉ cần đi theo biển chỉ dẫn, tìm đúng khu vực rồi lên tàu.
Lần thứ hai quay lại, tôi lại được trải nghiệm một điều hoàn toàn khác: Đi bộ. Và đi bộ rất thoải mái. Không phải vì sân bay nhỏ đi.
Mà bởi cách tổ chức không gian, chỉ dẫn, luồng hành khách và các tiện ích đã thay đổi.
Tôi chợt nhận ra rằng, một sân bay hiện đại không nhất thiết phải tìm mọi cách để khiến hành khách không phải đi bộ.
Điều quan trọng hơn là làm cho hành khách đi bộ thuận tiện, dễ hiểu và không cảm thấy mệt mỏi.
Đó cũng là một tư duy rất đáng suy ngẫm trong thiết kế hạ tầng hiện đại.
Điều khiến tôi ngạc nhiên hơn cả là: Sân bay Phố Đông liên tục thay đổi.
Lần trước tôi đã quen với một cách làm.
Lần sau quay lại, một số thứ đã được cải tiến.
Đặc biệt là các thủ tục nhập cảnh.
Lần trước, tôi nhớ mình phải thực hiện khai báo thông tin trên máy tại khu vực nhập cảnh.
Lần sau, quy trình đã được số hóa theo một cách thuận tiện hơn: quét mã khai báo trên điện thoại.
Không phải một cuộc cách mạng lớn lao.
Chỉ là một vài thao tác được thay đổi.
Nhưng chính những thay đổi nhỏ đó lại tạo ra trải nghiệm rất khác cho hàng triệu hành khách.
Tôi bắt đầu hiểu rằng: Công nghệ tốt không nhất thiết phải là thứ khiến người ta trầm trồ. Công nghệ tốt là thứ khiến con người làm một việc quen thuộc nhanh hơn, dễ hơn và ít phiền phức hơn.
Rời Thượng Hải trở về Việt Nam, tôi lại có thêm một trải nghiệm đáng nhớ tại sân bay quốc tế Nội Bài.
Lần này, tôi được hướng dẫn làm thủ tục nhập cảnh qua hệ thống tự động.
Quy trình khá đơn giản:
Tổng thời gian thực hiện chỉ khoảng 5 phút.
Tôi thấy rất tiện.
Nhưng có một vấn đề khá rõ: Nhiều người chưa quen với cách làm mới.
Có người loay hoay tìm vị trí quét hộ chiếu.
Có người chưa biết phải đứng ở đâu.
Có người chưa hiểu khi nào cần chụp hình, khi nào cần quét vân tay.
Vấn đề không nằm ở công nghệ. Vấn đề nằm ở hướng dẫn sử dụng công nghệ.
Một hệ thống rất hiện đại nhưng người dùng không biết cách sử dụng thì hiệu quả sẽ giảm đi rất nhiều.
Đây là điều tôi nghĩ Việt Nam cần chú ý hơn khi triển khai các hệ thống số hóa trong đời sống.
Sáng nay tôi ghé một cửa hàng Viettel. Thay vì đứng xếp hàng như trước, nhân viên hướng dẫn: “Anh quét mã QR để lấy số thứ tự.”
Tôi lấy điện thoại ra quét.
Lấy số.
Ngồi chờ đến lượt.
Rất đơn giản.
Nhưng ngay lúc đó tôi lại nhớ đến sân bay Phố Đông.
Một chiếc điện thoại.
Một mã QR.
Một hệ thống phía sau.
Và hàng nghìn người có thể được phục vụ theo một quy trình khoa học hơn. Tôi chợt thấy thú vị.
Những thứ tưởng như rất nhỏ của chuyển đổi số thực ra đang âm thầm thay đổi cuộc sống hàng ngày.
Không cần phải là robot.
Không nhất thiết phải là AI.
Không nhất thiết phải là một hệ thống hàng tỷ đồng.
Đôi khi chỉ là một mã QR giúp bạn không phải đứng xếp hàng.
Đi nhiều nơi, tôi càng nhận ra một điều: Giá trị của công nghệ không nằm ở bản thân công nghệ. Giá trị nằm ở việc nó giúp con người như thế nào.
Một sân bay rộng hàng chục triệu hành khách mỗi năm cần tổ chức dòng người tốt hơn.
Một cửa khẩu cần giảm thời gian làm thủ tục.
Một cửa hàng cần giảm thời gian chờ đợi.
Một nhà máy cần giảm thao tác thừa.
Một công trường cần giảm thời gian chết của máy móc.
Một doanh nghiệp cần dữ liệu để ra quyết định nhanh hơn.
Tất cả đều có chung một câu chuyện: Lấy công nghệ để làm cho con người thuận tiện hơn.
Có lẽ đó cũng là lý do tôi ngày càng thích quan sát những sân bay, nhà máy, công trường và thành phố mà mình đi qua.
Tôi không chỉ nhìn xem nơi đó đẹp hay hiện đại đến đâu.
Tôi muốn nhìn xem: Họ đã dùng công nghệ để giải quyết vấn đề của con người như thế nào?
Là một salesman chuyên đi lại, tôi cũng thường nghĩ về câu chuyện này trong công việc của mình.
Một chiếc máy xúc hiện đại không chỉ đơn giản là một chiếc máy có động cơ mạnh hơn.
Một chiếc máy tốt phải giúp người vận hành làm việc dễ hơn, an toàn hơn, hiệu quả hơn.
Một hệ thống giám sát không chỉ để có thêm dữ liệu.
Nó phải giúp chủ máy biết được máy đang hoạt động thế nào, tiêu hao nhiên liệu ra sao, khi nào cần bảo dưỡng và làm thế nào để giảm thời gian dừng máy.
Một hệ thống AI cũng vậy.
Nếu AI chỉ để “cho hiện đại” thì chưa đủ.
AI phải giúp người sử dụng ra quyết định nhanh hơn và chính xác hơn.
Đó chính là điều tôi học được từ những chuyến đi.
Mỗi chuyến đi cho tôi thêm một góc nhìn.
Thượng Hải hôm nay không hoàn toàn giống Thượng Hải của lần trước.
Sân bay Phố Đông lần này không hoàn toàn giống sân bay Phố Đông lần trước.
Nội Bài cũng đang thay đổi.
Viettel cũng thay đổi cách phục vụ khách hàng.
Và có lẽ chính chúng ta cũng đang thay đổi mà đôi khi không nhận ra.
Từ việc xếp hàng thủ công đến lấy số bằng QR.
Từ khai báo trên máy đến khai báo trên điện thoại.
Từ quét hộ chiếu thủ công đến nhận diện tự động.
Từ những cỗ máy cơ khí đơn thuần đến máy móc được kết nối dữ liệu, cảm biến và AI.
Công nghệ đang len vào từng bước chân của chúng ta.
Và điều tuyệt vời nhất không phải là chúng ta có bao nhiêu công nghệ.
Mà là: Sau mỗi lần cải tiến, cuộc sống của con người có thuận tiện hơn một chút hay không.
Phố Đông để lại cho tôi một kỷ niệm rất đặc biệt.
Lần đầu tôi đi tàu điện trong sân bay.
Lần thứ hai tôi đi bộ hàng kilomet mà vẫn thấy thoải mái.
Hai trải nghiệm khác nhau, nhưng cùng cho tôi một bài học: Hạ tầng tốt không chỉ là xây thật lớn. Hạ tầng tốt là biết tổ chức để con người sử dụng nó một cách dễ dàng nhất.
Và có lẽ, đó mới là ý nghĩa đẹp nhất của công nghệ.
Không phải để khoe rằng chúng ta hiện đại đến đâu, mà để mỗi ngày con người sống và làm việc thuận tiện hơn một chút.
Nhật ký Salesman – những câu chuyện trên mỗi hành trình.
BƯỚC VÀO NHÀ MÁY SANY – KHI NHÀ MÁY SẢN XUẤT GIỐNG NHƯ MỘT CÔNG VIÊN
NHẬT KÝ SALESMAN - HAI LẦN ĐẾN THƯỢNG HẢI
TỪ XÍCH BÍCH ĐẾN KINH DOANH – MỘT NGÀY Ở PHIM TRƯỜNG TAM QUỐC DIỄN NGHĨA VÔ TÍCH
CHU TRANG CỔ TRẤN – MỘT ĐÊM TRÊN DÒNG NƯỚC GIANG NAM
Trở lại Mai Châu – Thung lũng trong mơ, nơi đất và người đang đổi mới
Đồng Đăng – Mảnh đất địa đầu nơi quá khứ và hiện tại gặp nhau
