Đang tải...
Đang tải...
Thuộc series: “TRUNG QUỐC QUA MẮT MỘT SALESMAN VIỆT NAM” - Phần 9
Có những thành phố người ta đến để du lịch.
Có những thành phố người ta đến để làm việc.
Và cũng có những thành phố, sau khi rời đi, khiến người ta phải suy nghĩ rất lâu về một điều lớn hơn chính thành phố đó. Với tôi, Thượng Hải là một nơi như vậy.
Tôi đã có cơ hội đến Thượng Hải không chỉ một lần. Tôi đã nhìn thành phố này từ nhiều góc độ: từ những con đường, những tòa nhà, hệ thống giao thông, bến cảng, khu đô thị, những công trình xây dựng cho đến những nhà máy và hoạt động sản xuất phía sau nền kinh tế.
Nếu chỉ đi du lịch, tôi có thể kể về Thượng Hải như một thành phố hiện đại.
Nhưng tôi đến đây với một con mắt khác.
Tôi là một salesman máy công trình. Vì vậy, khi đứng trước một thành phố khổng lồ như Thượng Hải, điều tôi nhìn thấy không chỉ là những tòa nhà cao tầng.
Và quan trọng hơn, tôi bắt đầu hiểu rằng phía sau những gì chúng ta gọi là “sản phẩm Trung Quốc” là cả một hệ sinh thái công nghiệp rất lớn.
Làm việc với máy công trình khiến tôi có cơ hội tiếp xúc với Trung Quốc nhiều hơn một người đi du lịch thông thường.
Tôi biết tên nhiều thành phố công nghiệp.
Tôi biết một số khu vực tập trung sản xuất máy móc.
Tôi biết các nhà máy.
Tôi biết các thương hiệu.
Tôi biết những dòng máy xúc, máy xúc lật, xe công trình và thiết bị khai thác mỏ được sản xuất ở đâu.
Tôi từng đến những khu vực sản xuất máy công trình và tận mắt nhìn thấy quy mô của các nhà máy.
Nhưng càng đi nhiều, tôi càng nhận ra một điều: Biết một vài nhà máy không có nghĩa là hiểu một nền công nghiệp.
Và Thượng Hải giúp tôi nhìn thấy phần rộng hơn của bức tranh đó. Bởi vì một chiếc máy công trình không tự nhiên xuất hiện trong một nhà máy.
Và cuối cùng là cả một thị trường đủ lớn để tất cả những mắt xích ấy cùng tồn tại. Đó là điều một chuyến đi Thượng Hải khiến tôi suy nghĩ nhiều hơn.
Nếu nhìn Thượng Hải bằng con mắt của khách du lịch, bạn có thể nhớ đến những tòa nhà chọc trời, những khu phố lịch sử, ánh đèn về đêm, dòng người đông đúc và đường chân trời nổi tiếng bên sông Hoàng Phố.
Nhưng nếu đứng ở một góc nhìn khác, Thượng Hải lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Đó là câu chuyện về quy mô.
Điều làm tôi ấn tượng không phải một công trình riêng lẻ.
Mà là cảm giác:
Rất nhiều thứ ở đây được tổ chức để vận hành cùng nhau.
Một thành phố lớn không thể chỉ xây bằng những tòa nhà đẹp.
Và ở góc nhìn của một salesman máy công trình, tôi bắt đầu nhìn thấy một điều rất rõ: Ở đâu có tốc độ phát triển hạ tầng lớn, ở đó có nhu cầu rất lớn về máy móc.
Đây có lẽ là điều thú vị nhất.
Một người bình thường nhìn một công trường có thể thấy:
“Một tòa nhà đang được xây.”
Một salesman máy công trình lại nhìn thấy nhiều thứ khác.
Tôi nhìn thấy:
Máy xúc đào đất.
Máy xúc lật cấp liệu.
Xe ben vận chuyển.
Máy khoan tạo lỗ.
Máy cẩu nâng vật liệu.
Máy san tạo mặt bằng.
Lu rung hoàn thiện nền đường.
Trạm trộn cung cấp vật liệu.
Hệ thống logistics vận chuyển thiết bị.
Và phía sau tất cả là con người vận hành cả hệ thống.
Nói cách khác, mỗi công trình là một hệ sinh thái máy móc. Thượng Hải khiến tôi nhận ra điều này rõ hơn bao giờ hết.
Một thành phố hiện đại không chỉ được xây bằng bê tông và thép. Nó được xây bằng năng lực tổ chức, công nghệ và máy móc.
Mà là thứ đứng phía sau những chiếc máy. Đó là hệ sinh thái sản xuất. Khi bước vào một nhà máy, người ta thường chú ý đến dây chuyền.
Tôi cũng vậy. Nhưng sau nhiều chuyến đi, tôi bắt đầu nhìn khác.
Tôi quan sát:
Linh kiện đến từ đâu?
Nhà máy tổ chức sản xuất như thế nào?
Công nhân làm việc ra sao?
Robot được sử dụng ở những công đoạn nào?
Khâu kiểm tra chất lượng được thực hiện thế nào?
Sản phẩm sau khi hoàn thành đi đâu?
Làm thế nào để một chiếc máy có thể được vận chuyển từ Trung Quốc đến một công trường cách đó hàng nghìn kilomet?
Khi đặt những câu hỏi đó cạnh nhau, tôi mới hiểu: Một chiếc máy xúc chỉ là phần nổi của một hệ thống rất lớn.
Và đó cũng là lý do tôi dần thay đổi cách nhìn về sản phẩm Trung Quốc.
Đây là điều tôi muốn chia sẻ rất thật.
Trước đây, giống như nhiều người Việt Nam khác, tôi từng nghe rất nhiều nhận xét về hàng Trung Quốc.
Có người thích.
Có người không thích.
Có người cho rằng hàng Trung Quốc chỉ mạnh về giá.
Có người lại đánh giá cao tốc độ phát triển của họ.
Tôi không nghĩ một chuyến đi có thể khiến tất cả những tranh luận đó biến mất.
Nhưng nó cho tôi một cách tiếp cận khác:
Đừng đánh giá một nền công nghiệp chỉ bằng một sản phẩm mà bạn tình cờ nhìn thấy.
Hãy nhìn vào nơi sản phẩm đó được tạo ra.
Hãy nhìn vào công nghệ.
Hãy nhìn vào quy trình.
Hãy nhìn vào con người.
Hãy nhìn vào chuỗi cung ứng.
Hãy nhìn vào thị trường mà doanh nghiệp đó đang phục vụ.
Và quan trọng nhất: Hãy tự mình trải nghiệm nếu có cơ hội.
Sau nhiều chuyến đi Trung Quốc, tôi nhận ra rằng thực tế luôn phức tạp hơn những định kiến đơn giản.
Ở Việt Nam, khi nói một doanh nghiệp “lớn”, chúng ta thường hình dung đến một nhà máy lớn, một văn phòng lớn hoặc một doanh thu lớn.
Nhưng khi nhìn những thành phố và hệ thống công nghiệp quy mô lớn của Trung Quốc, tôi bắt đầu hiểu rằng chữ “quy mô” có một ý nghĩa khác.
Quy mô không chỉ là kích thước. Quy mô là khả năng: sản xuất → vận chuyển → phân phối → sử dụng → bảo trì → tái đầu tư tất cả trong cùng một hệ sinh thái.
Đối với ngành máy công trình, điều này đặc biệt quan trọng.
Một chiếc máy xúc bán được không phải là kết thúc.
Nó cần:
Phụ tùng.
Kỹ thuật.
Dịch vụ.
Đào tạo.
Logistics.
Bảo hành.
Phần mềm.
Dữ liệu vận hành.
Và một hệ thống hỗ trợ trong suốt vòng đời máy.
Đó cũng là lý do tôi ngày càng tin rằng:
Trong ngành máy công trình, bán được một chiếc máy chỉ là bước đầu. Xây dựng được cả hệ sinh thái phía sau chiếc máy mới là cuộc chơi dài hạn.
Trước đây, salesman trong suy nghĩ đơn giản có thể là người:
Tìm khách hàng → báo giá → giới thiệu sản phẩm → đàm phán → ký hợp đồng.
Nhưng càng đi nhiều, tôi càng thấy nghề này rộng hơn.
Một salesman máy công trình tốt phải hiểu: máy → công trường → bài toán kinh tế → khách hàng → nhà máy → chuỗi cung ứng → dịch vụ → thị trường.
Tôi không thể chỉ biết:
“Chiếc máy này giá bao nhiêu?”
Tôi phải hiểu:
“Vì sao chiếc máy này được thiết kế như vậy?”
“Nó được sản xuất ở đâu?”
“Nó phục vụ công việc gì?”
“Năng suất thực tế thế nào?”
“Chi phí vận hành bao nhiêu?”
“Nếu máy dừng thì khách hàng mất bao nhiêu tiền?”
“Phụ tùng từ đâu?”
“Ai chịu trách nhiệm khi có sự cố?”
“Sau 5 năm, giá trị của chiếc máy còn lại bao nhiêu?”
Những câu hỏi ấy khiến salesman trở thành một người tư vấn giải pháp, thay vì chỉ là người bán hàng.
Có một điều tôi rất thích ở những chuyến đi. Đó là mỗi thành phố đều có thể trở thành một cuốn sách.
Thượng Hải với tôi là một cuốn sách về:
Một thành phố không ngừng thay đổi. Đổi mới và phát triển không ngừng
Những hệ thống được xây dựng ở quy mô rất lớn.
Nhà máy, cảng biển, đường bộ, đường sắt, logistics và thị trường liên kết với nhau.
Máy móc ngày càng được kết nối với dữ liệu, tự động hóa và phần mềm.
Cuối cùng, công nghệ vẫn cần con người vận hành, thiết kế, kiểm soát và cải tiến.
Và tất cả những điều đó đều liên quan trực tiếp đến ngành máy công trình mà tôi đang làm.
Không phải tương lai theo nghĩa những tòa nhà bay hay những công nghệ viễn tưởng.
Mà là một tương lai rất thực tế.
Một tương lai trong đó:
máy móc ngày càng thông minh hơn.
nhà máy ngày càng tự động hơn.
năng lượng ngày càng sạch hơn.
dữ liệu ngày càng quan trọng hơn.
con người ngày càng phải làm những công việc có giá trị cao hơn.
Và ngành máy công trình cũng không đứng ngoài xu hướng đó.
Ngày hôm nay chúng ta nói về:
Máy xúc diesel.
Máy xúc điện.
Xe công trình điện.
Pin.
AI.
IoT.
Điều khiển thông minh.
Quản lý đội máy.
Bảo trì dự đoán.
Nhưng nếu nhìn xa hơn, đây không còn đơn thuần là câu chuyện về một chiếc máy xúc.
Đó là quá trình chuyển đổi:
Từ máy cơ khí → máy thủy lực → máy điện → máy kết nối → máy thông minh → hệ thống máy tự động hóa.
Và Thượng Hải khiến tôi cảm nhận rõ hơn rằng quá trình đó không còn nằm hoàn toàn trong tương lai. Nó đang diễn ra.
Điều này cũng quan trọng.
Đi du lịch hay công tác ở một đất nước không có nghĩa là phải trở về với một kết luận rằng:
“Ở đó cái gì cũng tốt.”
Không có thành phố nào hoàn hảo.
Không có nền kinh tế nào hoàn hảo.
Không có quốc gia nào chỉ có ưu điểm.
Điều tôi học được từ những chuyến đi là: Quan sát không đồng nghĩa với thần tượng hóa. Thừa nhận một điểm mạnh không có nghĩa là phủ nhận điểm yếu.
Và đặc biệt: Thay đổi định kiến không có nghĩa là thay thế nó bằng một định kiến ngược lại.
Tôi chỉ muốn hiểu nhiều hơn. Nhìn kỹ hơn. Và đánh giá dựa trên những gì mình đã trải nghiệm.
Có lẽ đây mới là phần tôi suy nghĩ nhiều nhất sau mỗi chuyến đi.
Tôi không muốn đi Trung Quốc để so sánh:
“Trung Quốc hơn Việt Nam.”
Tôi cũng không muốn nói:
“Việt Nam kém Trung Quốc.”
So sánh như vậy quá đơn giản.
Điều tôi quan tâm hơn là: Việt Nam có thể học được gì?
Chúng ta đang bước vào một giai đoạn phát triển hạ tầng rất lớn.
Tất cả đều cần máy móc.
Nhưng cùng với nhu cầu máy móc, chúng ta cũng cần:
Năng suất cao hơn.
Chi phí vận hành thấp hơn.
An toàn hơn.
Tiết kiệm năng lượng hơn.
Dữ liệu tốt hơn.
Dịch vụ tốt hơn.
Người vận hành chuyên nghiệp hơn.
Vì vậy, câu hỏi không nên chỉ là:
“Mua máy nào rẻ hơn?”
Mà phải dần chuyển thành:
“Làm thế nào để một chiếc máy tạo ra nhiều giá trị hơn cho công trình?”
Đó mới là câu hỏi của tương lai.
Không chỉ là ảnh.
Không chỉ là quà.
Không chỉ là vài cuộc gặp đối tác.
Và cũng không chỉ là một hợp đồng.
Thứ có giá trị nhất có thể là một góc nhìn mới.
Tôi mang về câu hỏi:
Vì sao họ làm được?
Họ tổ chức như thế nào?
Công nghệ nào đang thay đổi ngành này?
Việt Nam có thể áp dụng điều gì?
Khách hàng Việt Nam sẽ cần gì trong 5–10 năm tới?
Đối với một salesman, những câu hỏi đó đôi khi còn giá trị hơn cả một bảng báo giá.
Bởi vì thị trường thay đổi.
Sản phẩm thay đổi.
Công nghệ thay đổi.
Nhưng nếu người bán hàng không thay đổi cách nhìn, rất khó để đi cùng khách hàng trong một thị trường mới.
Có những điều đọc trên Internet sẽ biết.
Có những điều nghe người khác kể sẽ hiểu.
Nhưng cũng có những điều: phải tận mắt nhìn thấy.
Phải đứng giữa một thành phố đông đúc.
Phải nhìn dòng xe chạy.
Phải bước vào một nhà máy.
Phải đứng trước dây chuyền sản xuất.
Phải nhìn những chiếc máy đang làm việc.
Phải nói chuyện với những người đang trực tiếp tạo ra sản phẩm.
Lúc đó, một đất nước không còn chỉ là một khái niệm trên bản đồ.
Nó trở thành những con người cụ thể.
Những thành phố cụ thể.
Những nhà máy cụ thể.
Những công việc cụ thể.
Những câu chuyện cụ thể.
Và những điều đó giúp chúng ta hiểu nhau hơn.
Nếu hỏi: “Một salesman máy công trình nhìn thấy gì ở Thượng Hải?”
Tôi có thể trả lời bằng rất nhiều thứ.
Tôi nhìn thấy những tòa nhà.
Tôi nhìn thấy những con đường.
Tôi nhìn thấy những cây cầu.
Tôi nhìn thấy những nhà máy.
Tôi nhìn thấy những cảng biển.
Tôi nhìn thấy những dây chuyền sản xuất.
Tôi nhìn thấy công nghệ.
Tôi nhìn thấy những chiếc máy.
Nhưng sau cùng, tôi nhìn thấy một thứ lớn hơn:
Tôi nhìn thấy cách một xã hội tổ chức nguồn lực của mình để biến ý tưởng thành những công trình, sản phẩm và hệ thống có thể vận hành trong thế giới thực.
Và đó là điều khiến tôi suy nghĩ nhiều nhất.
Bởi vì một chiếc máy xúc chỉ là một chiếc máy xúc.
Nhưng hàng triệu chiếc máy, hàng nghìn nhà máy, hàng triệu người lao động, hệ thống giao thông, cảng biển, công nghệ và thị trường kết nối với nhau lại tạo thành một nền công nghiệp.
Đó mới là thứ tôi nhìn thấy khi đứng ở Thượng Hải.
Tôi không nghĩ ai cũng cần phải đến Trung Quốc.
Cũng không nghĩ rằng đi Trung Quốc sẽ khiến một người thay đổi hoàn toàn quan điểm.
Nhưng nếu có cơ hội, tôi khuyên hãy đi với một tâm thế khác.
Đừng chỉ hỏi:
“Ở đó có gì để chụp ảnh?”
Hãy thử hỏi:
“Ở đó họ đang làm gì mà tôi chưa từng thấy?”
Đừng chỉ nhìn một tòa nhà.
Hãy nhìn cách nó được xây dựng.
Đừng chỉ nhìn một chiếc máy.
Hãy tìm hiểu nó được tạo ra như thế nào.
Đừng chỉ nhìn một nhà máy.
Hãy nhìn cả hệ sinh thái phía sau nó.
Và đừng chỉ đi để tìm câu trả lời cho những điều mình đã tin.
Hãy đi để kiểm chứng những điều mình tưởng rằng mình đã biết.
Sau cùng, tôi nghĩ nghề salesman máy công trình dạy cho tôi một điều rất quý: Muốn bán một chiếc máy tốt, trước tiên phải hiểu công việc mà chiếc máy đó phải làm.
Và muốn hiểu công việc đó, phải hiểu con người.
Hiểu công trường.
Hiểu ngành.
Hiểu nền kinh tế.
Hiểu công nghệ.
Hiểu khách hàng.
Và đôi khi, phải bước ra khỏi showroom.
Bước ra khỏi văn phòng.
Bước lên máy bay.
Đến một thành phố khác.
Nhìn một nền công nghiệp khác.
Để rồi quay trở về và nhìn chính thị trường của mình bằng một đôi mắt mới.
Đó là lý do tôi thích những chuyến đi.
Không phải vì tôi muốn kể rằng tôi đã đến đâu.
Mà vì mỗi chuyến đi cho tôi thêm một câu hỏi:
“Chúng ta có thể làm tốt hơn điều mình đang làm hôm nay hay không?”
Với tôi, Thượng Hải không chỉ là một thành phố.
Nó là một bài học.
Một bài học về quy mô.
Một bài học về tốc độ.
Một bài học về công nghệ.
Một bài học về sản xuất.
Một bài học về kinh doanh.
Và trên hết, là một bài học về cách nhìn thế giới rộng hơn những gì chúng ta thường thấy từ khoảng cách của chính mình.
Tôi vẫn là một salesman máy công trình.
Tôi vẫn quan tâm đến một chiếc máy xúc đào được bao nhiêu khối đất mỗi giờ.
Tôi vẫn quan tâm đến mức tiêu hao nhiên liệu.
Tôi vẫn quan tâm đến giá máy, chi phí vận hành, phụ tùng và dịch vụ.
Nhưng sau những chuyến đi, tôi hiểu rằng đằng sau mỗi thông số kỹ thuật là một câu chuyện lớn hơn.
Đằng sau một chiếc máy là một nhà máy.
Đằng sau nhà máy là một chuỗi cung ứng.
Đằng sau chuỗi cung ứng là một nền công nghiệp.
Và đằng sau nền công nghiệp là hàng triệu con người đang làm việc mỗi ngày.
Có lẽ vì vậy mà mỗi lần nhìn một chiếc máy SANY được đưa về Việt Nam, tôi không còn chỉ nhìn thấy một sản phẩm được sản xuất ở Trung Quốc.
Tôi nhìn thấy cả một hành trình: từ ý tưởng → thiết kế → linh kiện → nhà máy → kiểm tra → logistics → công trường → người vận hành → giá trị mà chiếc máy tạo ra.
Và tôi nghĩ đó mới là điều một salesman nên nhìn thấy.
Không chỉ chiếc máy.
Mà là cả thế giới phía sau chiếc máy.
Đó là Thượng Hải qua mắt một salesman máy công trình.
Và có lẽ, đó cũng là một phần lý do tôi muốn tiếp tục đi.
Đi để hiểu.
Nhìn để biết.
Trải nghiệm để đánh giá.
Và trở về để làm tốt hơn công việc của mình.
Phần 9 – Một Salesman máy công trình nhìn thấy gì ở Thượng Hải?
Một chuyến thăm nhà máy SANY đã thay đổi cách tôi nhìn về chiếc máy xúc như thế nào?
7 Năm Làm Salesman Máy Xúc SANY: Từ Bãi Máy Hưng Yên Đến Hành Trình Đưa SANY Vươn Khắp Việt Nam
ĐI TRUNG QUỐC GIÚP TÔI HIỂU KHÁCH HÀNG VIỆT NAM HƠN NHƯ THẾ NÀO?
Góc nhìn Trung Quốc từ trải nghiệm thực tế
Hàng Trung quốc chỉ là hàng giá rẻ không ???
Trung Quốc qua mắt một Salesman Việt Nam
