Đang tải...
Đang tải...
Khi giá dầu và giá khí cùng tăng, nhiều đội xe sẽ phải nhìn lại bãi xe của mình. Những chủ doanh nghiệp logistics đã đầu tư xe tải điện có thể thầm thở phào: ít nhất trong tay họ có thêm một lựa chọn. Còn những người chưa kịp thử nghiệm sẽ nhận ra rằng, khi giá thực sự tăng cao, việc bắt đầu từ con số 0—thử xe, tìm trạm sạc, tính toán chi phí—đã trở nên hơi muộn.
Từ đầu năm đến nay, giá dầu quốc tế liên tục đi lên, một số doanh nghiệp chuyển phát nhanh đã lần lượt điều chỉnh phụ phí nhiên liệu; đến tháng 3, thị trường LNG trong nước cũng trải qua một đợt tăng nhanh. Đối với các doanh nghiệp logistics, giá năng lượng không phải là tin tức xa vời—nó tác động trực tiếp đến từng kilomet, từng chuyến xe, từng đơn vận chuyển.
Đó cũng là lý do vì sao trường hợp của Zonghou Logistics (宗厚供应链) đáng để quan tâm. Trước khi làn sóng biến động giá dầu khí này diễn ra, Zonghou Logistics đã bắt đầu hợp tác với đối tác trong hệ sinh thái của mình là Kazhihui (卡智汇) để kiểm chứng khả năng điện hóa của một tuyến vận tải đường dài.
Từng có một lãnh đạo lớn trong ngành logistics nói rằng: với một doanh nghiệp vận tải, ngay từ ngày mua xe, thành bại trong tương lai đã được định đoạt. Tuyến vận tải điện Suzhou – Thiên Tân của Zonghou Logistics chính là một minh chứng thực tế cho nhận định đó.
Đối với doanh nghiệp vận tải, việc mua xe chưa bao giờ chỉ đơn thuần là mua thiết bị. Một chiếc xe khi đã đưa vào đội hình, thì trong vài năm tới nó sẽ chạy tuyến nào, dùng loại năng lượng gì, phục vụ nhóm khách hàng nào, gánh mức chi phí ra sao—gần như đều đã được định hình sẵn.
Chọn xe chạy dầu, xe khí tự nhiên hay xe tải điện hạng nặng, về bản chất chính là một sự đánh cược có tính toán vào giá năng lượng trong tương lai, yêu cầu của khách hàng và cấu trúc tuyến vận tải.
Việc Zonghou Logistics đưa xe tải điện hạng nặng vào lựa chọn cho vận tải đường dài xuất phát từ hai xu hướng rõ rệt.
Một là giá khí tự nhiên. Giá này chịu ảnh hưởng lớn từ thị trường năng lượng quốc tế và yếu tố địa chính trị—khi ở mức thấp thì rất có lợi, nhưng một khi tăng mạnh, các đội xe gần như không thể thay đổi cấu trúc tài sản trong thời gian ngắn.
Điều này được ông Mỗ Tử Vũ, Giám đốc vận hành bộ phận 3 của Zonghou, cảm nhận rất rõ. Trong những năm qua, Zonghou Logistics đã triển khai số lượng lớn xe tải khí tự nhiên trên các tuyến Bắc – Nam, và cũng từng chịu thiệt hại do biến động giá khí. Khi giá khí rẻ, xe chạy khí thực sự hiệu quả; nhưng sau khi xung đột Nga – Ukraine bùng nổ, giá khí tăng vọt, chi phí năng lượng có thời điểm lên tới khoảng 2,2–2,4 NDT/km. Với một tuyến vận tải có tần suất cao, đây không phải con số nhỏ.
Xu hướng thứ hai là xe tải điện hạng nặng. Chi phí xe, chi phí pin và mức độ hoàn thiện công nghệ đều đang được cải thiện. Năm 2022, khi Zonghou Logistics mua chiếc xe tải điện 280 kWh đầu tiên, giá xe lên tới 850.000 NDT và công nghệ vẫn chưa thực sự hoàn thiện. Nhưng đến khoảng năm 2025, các mẫu xe tương đương đã giảm xuống còn hơn 500.000 NDT, thậm chí giá thực tế có thể chỉ ở mức hơn 400.000 NDT.
Trong vòng 4 năm, Zonghou Logistics đã mua tổng cộng 20 xe tải điện hạng nặng từ 5 hãng sản xuất lớn với các dòng sản phẩm chủ lực. Họ cho rằng thời điểm để xe tải điện ứng dụng trên các tuyến đường dài đã đến. Chính kinh nghiệm vận hành tích lũy nhiều năm là nền tảng giúp họ tự tin mở rộng xe điện từ các tuyến trung – ngắn sang các tuyến đường dài.
Ngoài ra, khách hàng cũng là một động lực quan trọng khác.
Các doanh nghiệp mà Zonghou Logistics phục vụ chủ yếu là doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, và nhóm này thường đã xây dựng các chỉ tiêu đánh giá về năng lượng mới. Trên một số tuyến vận tải, họ thậm chí đã đặt ra “ngưỡng” bắt buộc về phương tiện sử dụng năng lượng mới.
Ông Mỗ Tử Vũ cho biết, 90% khách hàng của Zonghou Logistics là doanh nghiệp nước ngoài. Nhóm khách hàng này có yêu cầu rõ ràng hơn về chuỗi cung ứng xanh—trong các gói thầu, họ thường quy định tỷ lệ xe năng lượng mới phải được triển khai, thậm chí có khách hàng yêu cầu tỷ lệ này đạt tới 30%.
Quan trọng hơn, trong hệ thống đánh giá của các khách hàng này, xe chạy khí tự nhiên dần không còn được coi là phương tiện năng lượng mới; những loại thực sự được công nhận chủ yếu là xe điện thuần và xe chạy bằng hydro.
Một số khách hàng VIP cũng đưa ra các hỗ trợ cụ thể, chẳng hạn như hợp đồng dài hạn để đảm bảo khoản đầu tư của nhà vận tải mang lại lợi ích ổn định lâu dài, hoặc ưu tiên bốc dỡ hàng hóa nhằm đảm bảo vòng quay khai thác hiệu quả cho xe tải điện hạng nặng.
Vì vậy, việc Zonghou Logistics sớm thử nghiệm xe tải điện hạng nặng không phải do một yếu tố đơn lẻ, mà là kết quả tổng hợp của nhiều yếu tố: biến động giá khí tự nhiên, yêu cầu xanh từ khách hàng, chi phí phương tiện giảm và điều kiện tuyến vận tải ngày càng phù hợp.
Mục tiêu họ muốn kiểm chứng cũng không phải là liệu xe điện có thể ngay lập tức thay thế hoàn toàn xe khí tự nhiên hay không, mà là trước khi làn sóng biến động giá năng lượng tiếp theo diễn ra, liệu họ có thể chuẩn bị sẵn một phương án năng lực vận tải có thể chuyển đổi linh hoạt hay không.
Điện hóa tuyến đường dài không đơn giản chỉ là thay xe dầu bằng xe điện. Tuyến Tô Châu – Thiên Tân dài hơn 1.200 km một chiều, gần như toàn bộ là đường cao tốc. Trong điều kiện vận hành cao tốc, mức tiêu thụ điện cao hơn, quãng đường đi được giảm nhanh hơn; số lần nạp điện giữa đường tăng lên thì thời gian vận chuyển sẽ bị kéo dài; còn nếu các điểm sạc không ổn định, việc điều phối cũng sẽ rất khó lập kế hoạch.
Để vận hành thông suốt tuyến này, Zonghou Logistics cùng đội xe do mình đầu tư là Kazhihui đã tiến hành rất nhiều chuyến chạy thử và khảo sát thực địa trước đó.
Các điểm có thể bổ sung năng lượng dọc tuyến phải được kiểm tra từng nơi một: xe tải nặng có vào được không, trạm có phải sạc nhanh hay không, phí dịch vụ bao nhiêu, giá điện có hợp lý không, xe có thể quay đầu không, việc xếp hàng có ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển hay không. Đây không phải là những vấn đề có thể giải quyết chỉ bằng một bản đồ, mà bắt buộc phải đến tận nơi để xác minh.
Điều kiện bổ sung năng lượng ở hai đầu tuyến cũng cần được chuẩn bị trước. Zonghou Logistics đã đầu tư hạ tầng sạc tại cả hai đầu Tô Châu và Thiên Tân. Ở phía Thiên Tân, do công suất điện ban đầu của khu logistics không đủ, họ còn phối hợp với chính quyền khu Vũ Thanh và ngành điện lực để nâng cấp công suất. Doanh nghiệp cũng tự đầu tư máy biến áp để phục vụ sạc nhanh 400V.
Theo tính toán, tổng chi phí đầu tư một lần cho hệ thống sạc ở hai đầu tuyến—bao gồm nâng cấp công suất, máy biến áp, lắp đặt đường dây…—khoảng 1,1 triệu NDT.
Khoản đầu tư này đổi lại là khả năng kiểm soát vận hành.
Trước khi tối ưu được phương án bổ sung năng lượng, nội bộ từng đánh giá rằng giữa hành trình có thể phải sạc tới 3 lần. Nhưng sau đó, phương án được tinh gọn rõ ràng hơn: xuất phát từ Tô Châu sạc đầy, đến Lâm Nghi (Lan Lăng) sạc một lần nhưng không sạc đầy—chỉ bổ sung vài chục kWh để đảm bảo xe có thể chạy ổn định tới Tế Nam; sau đó tại Tế Nam sạc đầy lại, rồi chạy một mạch đến Thiên Tân.
Với một tuyến đường cao tốc hoàn toàn dài khoảng 1.200 km, nhịp sạc như vậy đã giúp giảm ảnh hưởng đến thời gian vận chuyển xuống mức có thể kiểm soát được.
Cấu trúc nguồn hàng cũng đóng vai trò rất quan trọng. Xe tải điện hạng nặng phù hợp hơn với các tuyến cố định. Nếu một tuyến chỉ có hàng một chiều, thời gian xe chạy rỗng hoặc chờ đợi sẽ quá dài, khiến bài toán chi phí khó có thể cân đối.
Tuyến Tô Châu – Thiên Tân có nguồn hàng ổn định hai chiều Bắc – Nam, giúp phương tiện có thể quay vòng liên tục—đây chính là tiền đề để điện hóa tuyến này.
Nhận định của ông Mỗ Tử Vũ cũng rất rõ ràng: xe có thể chạy liên tục, tài xế có thể luân phiên theo mô hình hai lái hoặc nhiều hơn. Chỉ khi tỷ lệ quay vòng phương tiện đủ cao, bài toán kinh tế của xe tải điện hạng nặng mới có cơ hội trở nên khả thi.
Ông Mỗ Tử Vũ cho biết, khi lựa chọn phương tiện, Zonghou Logistics tập trung vào 3 yếu tố cốt lõi: mức tiêu hao điện, khả năng phản hồi bảo dưỡng của hãng sản xuất và độ an toàn.
Dòng xe cuối cùng được đưa vào vận hành thử nghiệm trên tuyến này là SANY Jiangshan 636 electric heavy truck, nhưng bản thân mẫu xe chỉ là một phần của kết quả. Quan trọng hơn là liệu hiệu năng của xe có phù hợp với điều kiện vận hành thực tế của tuyến hay không.
Đặc biệt, an toàn là yếu tố then chốt. Đối với các doanh nghiệp logistics phục vụ khách hàng nước ngoài, chỉ cần xảy ra sự cố như cháy nổ pin, khả năng cao sẽ bị loại ngay khỏi chuỗi cung ứng trong các hợp đồng tiếp theo.
Khi tất cả các yếu tố như bổ sung năng lượng, nguồn hàng, hiệu suất phương tiện và nhịp vận hành được tối ưu và “ăn khớp” với nhau, bài toán chi phí của tuyến này cũng dần trở nên rõ ràng.
Theo thông tin từ ngành logistics điện, trên tuyến này:
Chi phí tổng thể của xe tải điện hạng nặng đã thấp hơn rõ rệt so với xe chạy dầu
Trước khi giá khí tự nhiên tăng mạnh, chi phí gần như ngang bằng với xe chạy LNG
Và khi giá khí tiếp tục tăng, lợi thế chi phí của xe điện ngày càng rõ rệt hơn
Sau khi tuyến Tô Châu – Thiên Tân được vận hành thông suốt, những điều kiện để điện hóa tuyến vận tải đường dài cũng trở nên rõ ràng hơn:
Nguồn hàng phải ổn định, tốt nhất là có hàng hai chiều
Bổ sung năng lượng phải kiểm soát được, không thể phụ thuộc hoàn toàn vào các trạm sạc công cộng thiếu ổn định dọc đường
Hiệu suất phương tiện phải ổn định: tiêu hao điện, quãng đường, độ an toàn, khả năng bảo dưỡng đều phải chịu được tần suất vận hành cao
Khách hàng phải chấp nhận, thậm chí thúc đẩy vận tải xanh, nếu không chi phí đầu tư ban đầu sẽ rất khó thu hồi
Tuy nhiên, những thách thức của điện hóa cũng hiện hữu rõ ràng:
Giá xe vẫn còn cao, chi phí tài chính lớn
Phí bảo hiểm xe tải điện thường cao gấp 1,5–2 lần so với xe chạy dầu
Pin nặng khiến tải trọng hàng hóa giảm khoảng 2 tấn
Việc nâng cấp công suất điện hai đầu tuyến, đầu tư máy biến áp, lắp đặt trạm sạc nhanh… không phải doanh nghiệp nào cũng có khả năng thực hiện
Vì vậy, giá trị của tuyến này nằm ở việc nó cung cấp một “bảng tính thực tế” cụ thể hơn. Khi giá dầu và giá khí cùng biến động, trong khi khách hàng lại đưa ra yêu cầu rõ ràng về vận tải xanh trong các gói thầu, thì một “bảng tính” như vậy sẽ được nhiều đội xe mang ra đối chiếu.
Trong thời gian tới, câu hỏi mà ngày càng nhiều doanh nghiệp logistics phải đối mặt có lẽ sẽ không còn là:👉 “Xe điện có thể thay thế xe khí hay không?”
Mà sẽ là một câu hỏi thực tế hơn:👉 “Tuyến nào của tôi nên sớm chuẩn bị một phương án năng lực vận tải có thể chuyển đổi linh hoạt?”
Bloomberg: cùng thảo luận về tương lai điện hóa xe tải hạng nặng
Nhận định tương lai xe tải điện từ Lincoln Liang, chủ tịch SANY TRUCK
Video máy xúc điện SANY SY215E hoạt động tại Thụy Điển
SANY Bắc Âu : Giao hàng xúc lật điện SANY SW956E tại Na uy
SANY UK bàn giao chiếc cẩu SANY thứ ba — SAC700E cho John Sutch Cranes Ltd
Nâng cấp “hardcore” | Dòng sản phẩm máy xúc điện hóa mới 2025 của SANY Group tung “đòn mạnh”!
