Ngày 5/5, tại phiên họp tập thể UBND thành phố thường kỳ tháng 5, các đại biểu đã xem xét, cho ý kiến đối với dự thảo Đề án triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" trên địa bàn Hà Nội.
Theo dự thảo, "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là mô hình tổ chức phát triển và quản trị tích hợp ở cấp cơ sở, trong đó chính quyền không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu, giá trị của chủ nghĩa xã hội thành kết quả phát triển cụ thể trên địa bàn.
Mô hình hướng tới tổ chức lại không gian phát triển, tái cấu trúc các hoạt động kinh tế - xã hội, đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với tiến bộ, công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người và phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Mức độ cải thiện chất lượng sống, sự hài lòng và hạnh phúc của người dân được xác định là thước đo tổng hợp, quan trọng nhất trong mô hình này.
Trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện Thủ đô, dự thảo xác định 8 nội dung cốt lõi gồm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở; phát triển hạ tầng và không gian sống thông minh; phát triển kinh tế; bảo đảm an sinh xã hội; phát triển văn hóa, con người; xây dựng môi trường; bảo đảm quốc phòng - an ninh; thúc đẩy khoa học công nghệ và chuyển đổi số.
Hệ thống tiêu chí được thiết kế theo hướng lượng hóa, đo đếm được, với tổng số 54 tiêu chí, bao trùm các lĩnh vực từ kinh tế, việc làm, thu nhập, hạ tầng, y tế, giáo dục, môi trường đến chuyển đổi số và mức độ tham gia của người dân.
Địa bàn thí điểm được đề xuất lựa chọn dựa trên các tiêu chí như tính đại diện, khả năng tổ chức lại không gian phát triển, điều kiện hạ tầng, năng lực hệ thống chính trị, mức độ sẵn sàng đổi mới và khả năng lan tỏa. Theo cơ quan soạn thảo, yếu tố quyết định không chỉ là điều kiện sẵn có mà còn là mức độ cam kết chính trị, năng lực tổ chức thực hiện và khả năng tạo ra kết quả thực chất, có thể nhân rộng.
Đề án cũng đề xuất các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực, bao gồm ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa, đồng thời xác định rõ cơ chế phối hợp giữa các cấp, các ngành.
Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá việc nghiên cứu xây dựng mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" là hướng đi mới nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của Thủ đô trong bối cảnh mới. Ông cho rằng Hà Nội có nhiều điều kiện thuận lợi để triển khai thí điểm khi hệ thống cơ chế, chính sách ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các định hướng lớn từ Trung ương, các quy định mới về phát triển Thủ đô cùng với quy hoạch dài hạn đã được thông qua.
Chủ tịch Hà Nội cho biết qua nghiên cứu và thảo luận, các ý kiến cơ bản thống nhất với nội dung dự thảo. Mô hình được xây dựng trên cơ sở cụ thể hóa các đặc trưng của xã hội chủ nghĩa vào điều kiện thực tiễn cấp cơ sở, hướng tới hình thành các quan hệ kinh tế - xã hội mới, phù hợp mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.
Người đứng đầu chính quyền Hà Nội lưu ý đây là nội dung quan trọng nên cần bảo đảm chặt chẽ về định hướng. Trước khi hoàn thiện và trình phê duyệt, cần nghiên cứu, xin ý kiến các cơ quan Trung ương, các cơ quan Đảng để bảo đảm thống nhất về quan điểm và cách tiếp cận.
Ông yêu cầu việc xây dựng mô hình phải gắn với thực tiễn phát triển của địa bàn, trong đó đặc biệt chú trọng yếu tố sinh kế của người dân. "Mô hình không chỉ là nơi cư trú mà phải là không gian phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm người dân có thể sinh sống, làm việc, tạo thu nhập ngay tại địa bàn, đồng thời có sự kết nối với các khu vực khác", Chủ tịch Hà Nội nói.
